Region of Smart Factories (RoSF)

Logo NERoSF_RGB 72dpiDe Maakindustrie, de kurk waarop de Noordelijke economie drijft, staat aan de vooravond van ingrijpende veranderingen. In Duitsland spreekt men zelfs van de ‘Vierde industriële revolutie (Industrie 4.0). Het sleutelwoord is digitalisering: producten worden intelligent, processen gaan ‘zichzelf corrigeren,’ en alle spelers uit de maakindustrie (consumenten, bedrijven, toeleveranciers) raken via het Internet of Things aan elkaar verknoopt, en gaan continue informatie delen. De zwaarstwegende effecten van Industry 4.0 zijn ongetwijfeld de mogelijkheid om klantspecifieke producten te gaan maken, om weer te gaan produceren in regio’s met hoge loonkosten (en dus om eerder uitbesteed werk weer terug te halen) en om andere, aantrekkelijkere verdienmodellen in te zetten: van eenmalige fabrikant tot permanente dienstverlener.

Industrie 4.0 komt voor Noord-Nederland op een interessant moment. Het Noorden heeft een aantal troeven in handen om volop te profiteren van de veranderingen die binnen de maakindustrie gaan plaatsvinden: kennis van Big Data, ict en sensorsystemen, opvallend veel kennis over materiaaltechnologie (essentieel om de overstap naar intelligente fabrieken te maken) én de regio heeft nog een echte maakindustrie, die weliswaar onder druk staat, maar nog voldoende body heeft om te profiteren van de herwaardering van de maakindustrie. Inmiddels is iedereen er wel van overtuigd geraakt dat we onze welvaart niet overeind kunnen houden uitsluitend op basis van de dienstensector of de kenniseconomie. Van de andere kant heeft het Noorden Industrie 4.0 ook hard nodig. De maakindustrie is en blijft met afstand de grootste werkgever in de regio waar bovendien alle scholingsniveaus (van MBO tot WO) emplooi vinden. Industrie 4.0 is een uitgelezen kans om werk terug te halen, en te voorkomen dat bestaand werk naar lage-lonen regio’s wegvloeit.

Partners in RoSF

Het Fieldlab Region of Smart Factories wordt uitgevoerd door:

  • Bedrijven verenigd binnen het samenwerkingsverband Region of Smart Factories (RoSF).
  • Bedrijven verenigd in het Innovatiecluster Drachten (IcD).
  • Onderwijsinstellingen: Noordelijke HBO’s, de Rijksuniversiteit Groningen en TU Twente.
  • Kennisinstellingen: ASTRON, INCAS³ en SRON.

Noord-Nederland uitbouwen tot dé bakermat van Smart Factories en daarmee de basis leggen voor een sterke maakindustrie. Dát is de inzet van het consortium RoSF (Region of Smart Factories). Dit consortium is opgezet rondom de drie belangrijkste OEM-bedrijven (Philips, Fokker en TenCate) maar is inmiddels uitgegroeid tot een groep van dertig partners (grote en kleine bedrijven, kennisinstellingen en het complete onderwijsveld). Daarin zijn alle competenties vertegenwoordigd die nodig zijn om te kunnen experimenteren met Industry 4.0-concepten. Vooral de nieuwe connectie tussen de Big Data-community en de grote OEMs is daarbinnen van strategisch belang.

Het RoSF-cluster richt zich vooral op de operationele processen van Industrie 4.0, en in het bijzonder aan de twee majeure uitdagingen van de Smart Factory, namelijk:

  • met betrekking tot productontwikkeling: de stap zetten van ‘trial & error’ (dus jarenlange en dure rijpingsprocessen) naar het ‘First time right’ ontwerpen van producten en productieprocessen, vooral door ervaringskennis om te zetten tot wiskundige modellen (‘modelbased’);
  • met betrekking tot fabricage: van ‘alles in beton gieten’ of ‘nee verkopen’ naar flexibele maakbedrijven die ‘alles’ aankunnen, vooral door gebruik te maken van zelflerende en zelfsturende productie- en assemblageprocessen.

Het programma dat in voorliggend proposal wordt gepresenteerd (zie de afbeelding onderaan), is vooral gebaseerd op ‘learning by doing.’ Via een wetenschappelijk programma worden eerst de fundamenten van Smart Factories versterkt, maar daarna gaan verschillende clusters van bedrijven nieuwe technologie ontwikkelen en implementeren in drie pilotprojecten:

  • Smart Production Lines, gericht op het ontwikkelen van foutloze (dwz. 100% voorspelbare) productieprocessen, door deze zelflerend en zelfsturend te maken, met toepassingen bij Philips, Fokker en Plantronics.
  • Design for Smart Factory: gericht op optimaliseren van kennis, onder andere door kennis herbruikbaar te maken in dynamische modellen én door de integratie van modellen zodat op een hoog aggregatieniveau de juiste keuzes worden gemaakt. Met toepassingen bij Centraal Staal, TenCate, in de scheepsbouw (NCG) en bij Philips.
  • Customized manufacturing: gericht op het mogelijk maken van maatwerk-productie met een focus op inline meettechnologie, toegepast in de fabricage van lenzen (NKF en Opthec), gecoat textiel (TenCate) en de fabricage van zeilen (Molenaar).

De tweede pijler van het programma is gericht op business development (valorisatie van kennis). Onder het motto “Maak van je fabriek een Smart Factory” hebben de MKB-partners twee toolboxen samengesteld. Eén toolbox om bestaande processen bij maakbedrijven zelflerend (en dus foutloos) te maken en één toolbox om bestaande ontwerpprocessen obv Smart Factory-concepten te optimaliseren. Het is de bedoeling om aan de hand van deze toolboxen 10 demonstratieprojecten uit te voeren, strategisch verdeeld over diverse sectoren en over regio’s.Opzet RoSF

Het consortium RoSF heeft de ambitie om de regio om te bouwen tot een internationaal erkende bakermat voor Smart Factories. In dat kader zullen diverse activiteiten worden opgezet, onder andere om kennis en ervaring te delen en de regio te promoten. Met de onderwijsinstellingen zal worden gewerkt aan een nieuw breed curriculum om studenten op alle opleidingsniveaus voor te bereiden op het tijdperk van Industry 4.0.

De eerste stappen op weg naar een echte Region of Smart Factories zijn in de aanloop naar dit proposal al gezet. RoSF speelt een sleutelrol als fieldlab op de landelijke actieagenda Smart Industrie van de Commissie Dezentjé en RoSF is opgenomen op de Noordelijke Innovatie Agenda, de NIA. Bovendien is RoSF een van de 3 ‘flagshipprojects’ van de recent opgerichte Taskforce HTSM.

 

 

Contact

Jan Post
Projectleider, Philips Drachten
T. +31  (0512) 599 111

Wilbert van der Eijnden
Consumervoice
T. +31 (06) 20 88 24 60

Hans Praat
Programma-manager, NV NOM
T +31 (050) 521 4455